ความจริงเรื่องไทใหญ่ "ประวัติศาสตร์ และการต่อสู้เพื่ออิสรภาพ และความอยู่รอดในผืนแผ่นดินของตน" เชิญศึกษาได้ที่นี่                                                                                                                                                                                                                                                                  
  Taiyai.net

ยุคสมัยที่ไทยใหญ่เป็นอิสระอยู่ในรัฐฉาน มี 5 สมัย คือ

 
            1.  อาณาจักรตึงขอ      (.. 764 –952)

            2.  อาณาจักรแสนแจ้   (.. 957-1311)

3. อาณาจักรเมืองมาว (.. 1311-1405)

4. อาณาจักรแสนหวี (.. 1405-1752)

5. อาณาจักรเมืองนาย (.. 1752-1948)

 

ยุคตึงขอ (..764-851)

            เมืองหลวงของเมืองตึงขอ อยู่ทิศเหนือแม่น้ำมาวในเมืองมาว แต่ในปัจจุบันอยู่ในประเทศจีน

            อาณาจักรตึงขอนี้มีเจ้าปกครอง 3 สมัย คือ

1.      ขุนตึงคำ (.. 764-851)

2.      ขุนลู (.. 851-932)

3.      ขุนลาย (.. 932-952)

แต่หลังจากนั้นมาก็ว่างจากเจ้าผู้ปกครอง และตามทำเนียมแต่อดีตนั้นหากว่าไม่มีเชื้อเจ้าแล้วไม่สามารถที่จะทำหน้าที่ปกครองบ้านเมืองได้ ดังนั้นจึงได้มีการนำเอาเฒ่าเมือง 4 คน ทำหน้าที่รักษาการแทนไปก่อน เฒ่าเมืองทั้ง 4 ที่ถูกคัดเลือกให้ทำหน้าที่รักษาการประกอบด้วย

1.      เฒ่าเล็ก เมืองหัวตู้

2.      เฒ่าคาง เมืองตึน

3.      เฒ่าไข่ฮอบ เมืองแสนแจ้

4.      เฒ่าข้างฮอบ เมืองตุ่มหมัว

หลังจากที่เฒ่าเมืองทั้ง 4 คน รักษาการได้ 3 ปี จึงส่งเสนาอำมาตย์ไปพบเจ้าหลวงฟ้าแงมเมือง ณ เมืองฮี่ เมืองฮำ เจ้าหลวงฟ้าแงมเมือง (ล้านช้าง?) จึงได้ส่งพระโอรส นามว่า เจ้าขุนไต (ขุนต่ายข่าน) เจ้าขุนไต ได้นำพระโอรสของพระองค์จำนวน 4 องค์ และพระนัดดา จำนวน 8 องค์ ไปปกครองเมืองเติงขอ  ตรงกับขึ้น 15 ค่ำเดือน 8 ..  955

1.      ขุนไต ปกครองเมืองแสนแจ้ อันเป็นเมืองหลวงของเมืองไตทั้งหมด

2.      ขุนแสงอ้าย (โอรสเจ้าขุนไต) ปกครองแสนหวี และเมืองบริวารประกอบด้วย เมืองหยอ เมืองเกด เมืองธรรม เมืองจี เมืองย่า เมืองมังกะ เมืองมังโก เมืองป้อ เมืองตึน เมืองหลวง เมืองวึน เมือง

3.      ขุนคำแข่น (โอรสเจ้าขุนไต) ปกครอง เชียงดาว เมืองแลง เมืองก๋อง เมืองยาง

บ้านหม้อ

4.      ขุนคำแข่นฟ้า (โอรสเจ้าขุนไต) ทำหน้าที่เป็นรองพระบิดา

5.      ท้าวขุนแหวน (โอรสเจ้าขุนไต) ปกครองเมืองเยน เมืองโหยก เมืองตาด เมืองห้วย เมืองหม้อ เมืองหอม

6.      ขุนคำป่องฟ้า (หลานเจ้าขุนไต) ปกครองเวียงเสือ

7.      ขุนแสงปุ้งฟ้า (หลานเจ้าขุนไต) ปกครอง เมืองเขิ่ง เมืองกวายหลำ เมืองละป่ำ

8.      ท้าวแจ่นคำ (หลานเจ้าขุนไต) ปกครอง เมืองหยองห้วย หนองหวอน เมืองปาย

9.      ท้าวเอาขว่า (หลานเจ้าขุนไต) ปกครอง เมืองนาย

10.  ท้าวงาลม (หลานเจ้าขุนไต) ปกครอง เมืองมาว

11.  ขุนป่าวูเถื่อน (หลานเจ้าขุนไต) ปกครอง เมืองเกิ๋งม้า เมืองติ่ง เมืองสึ่ง เมืองแสน เมืองขิ่ง

12.  ท้าวลูลือ (หลานเจ้าขุนไต) ปกครอง เมืองฮึม เมืองยาง

13.  ขุนปากเสือหลวง (หลานเจ้าขุนไต) ปกครอง เมืองมีด เมืองกุ้ด

     

Copyright (c) 2008. Taiyai.net.All rights reserved