ความจริงเรื่องไทใหญ่ "ประวัติศาสตร์ และการต่อสู้เพื่ออิสรภาพ และความอยู่รอดในผืนแผ่นดินของตน" เชิญศึกษาได้ที่นี่                                                                                                                                                                                                                                                                  
  Taiyai.net
 
 ชนชาติไตทุก ๆ ชนชาติ มีวัฒนธรรมคล้ายกันหมด คือ

การกิน    นิยมกินอาหารชนิดพืชผักเป็นส่วนใหญ่ เช่น ผักกาด  ผักเขียว ผักสด  พริก กระเทียม ผักดอง ผักจอ ผักกาดดองแห้ง หน่อไม้ดอง มะเขือ บวบ และผักพืชผลที่ผลิตได้เองจากสวนครัวของตน เครื่องปรุงแต่งรสชาติได้แก่ถั่วเน่า น้ำมันหมู น้ำมันงา

          การนุ่งห่ม      ชอบนุ่งห่มด้วยผ้าด้วยดิบสี่หม่น สีเทาที่ผลิตขึ้นเอง ซึ่งทอและย้อมสีคราม คำ หรือหม่น

            ชาย      นิยมนุ่งกางเกงโห่งโย่ง (เป้ายาน) สวมเสื้อแขนกว้างใหญ่ยาว โพกหัวด้วยผ้าโพกสีขาวยาว 5-7 ศอก เมื่อมีงานปอยหลวง จะนุ่งกางเกงแพร เสื้อจุ่งเสื้อแพรโพกหัวด้วยผ้าโพกไหม พกมีดสั้นด้ามเงิน สะพายดาบด้ามเงินใส่หมวกทอลั่น ใส่รองเท้าหนังไตหนองไม่ว่าคนหนุ่ม หรือคนมีอายุ ต้องรักษาผมให้ยาวแล้ว ขอดมวยเกล้า ส่วนคนหนุ่มที่ต้องการแสดงตนอง จะใส่ตุ้มหูทองคำข้างหูซ้ายด้วย

            ในสมัยปัจจุบัน ชายไม่นิยมไว้ผมยาวสำหรับเกล้าเหมือนแต่ก่อนแล้ว คนที่มีอายุประมาณ 50 ปีขึ้นไปจะนิยมเข้าวัดรักษาอุโบสถศีลในวันพระ โดยเฉพาะในช่วงเข้าพรรษา เมื่อคนใดเข้ารักษาอุโบสถศีลแล้วก็นิยมโกนผม โดยไม่ไว้ผมยาวต่อไป

            หญิง   สาวน้อยหรือสาวใหญ่  ชอบนุ่งซิ่นด้ายสีดำ ถ้าจะเข้าชมงานปอย นุ่งผ้าชิ่นเจ๋นหรือซิ่นแพร ตีนซิ่น เย็บต่อตีนด้วยผ้าใหม่พรมขนาดกว้าง 3 นิ้วเย็บต่อกัน 2 ชั้น โพกหัวด้วยผ้าโพกสีขาว หญิงชราโพกหัว ด้วยผ้าโพกสีดำ ชายผ้าโพกมีลายทอเป็นปล้องๆ สีเหลือง เขียวขาวใส่เสื้อไม่แหวกอก กลัดกระดุมเงินกระดุมทองสรวมกำไลเงิน กำไลทอง ก่อนจะเข้าในงาน จะอาบน้ำสระผมที่แม่น้ำไหล หรือน้ำรินใกล้ๆ หมู่บ้านเสร็จแล้วแต่งตัวไม่แต่งหน้าทาแป้งแต่อย่างใด คงไว้ซึ่งธรรมชาติ

            ฤดูเทศกาล หรือรดน้ำดำหัว ผู้เฒ่า ผู้สูงอายุ จะเป็นในวัดหรือนอกวัด ชาวไตจะไม่ดื่มสุรายาเมาหรือมีเรื่องทะเลาะวิวาทกันเลย ต่างมาสนุกสนานตามประเพณี

การทำงานชาวไต     ทำนาข้าว ทำไร่ผลไม้ ไร่ฝ่าย ไร่ถั่ว ไรงา ไร่ชา ไร่ส้มเขียวหวาน ฯลฯ ตลอดจนมีการเลี้ยงสัตว์ เลี้ยงปลา

การค้าขาย       ชายไต ชอบสร้างตลาดตามหมู่บ้าน  และตลาดนัดเจ็ดวัน ในเขตตำบล ถ้าไปค้าขายต่างถิ่นแดนไกลก็มีวัวต่าง ม้าต่าง ฬอต่าง เกวียนและหาบหามหรือแบกบนหลัง ข้ามภูเขาทีละหลาย ๆ ลูก

การนับถือ  ชาวไต  นับถือพุทธศาสนาเป็นส่วนใหญ่ ไม่ว่าหนุ่มสาวเฒ่าชรา พากันเข้าฟังธรรมเป็นประจำส่วนผู้มีอายุมากเข้าแล้ว ก็ถือปฏิบัตินอนวัดถือศีลแปด ยังชาวไตส่วนน้อย  ที่ยังนับถือผีสาง นางไม้กันอยู่ บางพวกก็นับถือผีน้ำ ซึ่งจะพบเห็นหอผีใกล้ๆ ลำธารหรือห้วยหนองคลองบึงโดยทั่วไป คือต้องการให้ผีเฝ้าน้ำไว้ อย่าให้น้ำเหือดแห้งเลย

            ขณะมีงานปอยตามประเพณีศาสนา ก็มีคนตรีประจำชาติเช่น กลองเอวยาว (ปู่เจ่) กลองเอวสั้น  ฉิ่ง ฉาบ ฆ้องชุม (มองเชิง) ขณะขบวนเข้าถึงบริเวณงานปอยแล้ว เขาจะเลิกขากางเกงขึ้นเหน็บเอว แสดงให้เห็นลอยสักขาลาย เอวลาย แล้วฟ้อนรำทำเพลงเข้ากับจังหวะเสียงกลองยาว
            ถ้าเป็นชายไม่สักขาลาย เอวลายแล้ว พวกผู้หญิงจะดูถูก ดูแคลนและยังถูกว่าเพลงใส่ใคร้เอาอีกด้วยพวกผู้ชายจะอายมาก จึงพากันสักเอวลาย ขาลายไปตาม ๆ กันหมด  ส่วนผู้ชายสมัยใหญ่ ไม่นิยมสักลายกันแล้ว เพราะถือว่าเป็นประเพณีล้าสมัย

การทอผ้า      ผู้หญิงไต มีความชำนาญด้านการทอผ้าด้วย สำหรับเย็บกางเกง เสื้อ ผ้าโพกหัว ผ้าซิ่น และผ้าถุงย่ามไต ทีสวยงามและมีชื่อเสียงโด่งดัง

       

Copyright (c) 2008. Taiyai.net.All rights reserved