ความจริงเรื่องไทใหญ่ "ประวัติศาสตร์ และการต่อสู้เพื่ออิสรภาพ และความอยู่รอดในผืนแผ่นดินของตน" เชิญศึกษาได้ที่นี่                                                                                                                                                                                                                                                                  

  Taiyai.net

ระบบการศึกษาในอดีต

 


               พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาที่ชาวไทใหญ่ส่วนใหญ่นับถือ ในแต่ละหมู่บ้านจึงมีการร่วมกันสร้าง วัดขึ้นด้วยกำลังศรัทธา จนวัดได้กลายเป็นศูนย์กลางของชุมชนอย่างแท้จริง โดยคล้ายคลึงกับสังคมไทย กิจกรรมตามประเพณีต่าง ๆ นั้นส่วนใหญ่ก็เริ่มต้นมาจากพุทธศาสนานั่นเอง จึงกล่าวได้ว่าความสัมพันธ์เกี่ยว ข้องระหว่างพระพุทธศาสนากับวิถีชีวิตของชาวไทยใหญ่นั้นแยกออกจากกันไม่ได้เลย
ในฐานะที่พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาแห่งการศึกษา บ่อเกิดหรือจุดเริ่มต้นของการศึกษาในสังคม ของชาวไทยใหญ่ก็เกิดมาจากพุทธศาสนานี่เอง ในสังคมไทยใหญ่ทั้งเจ้าฟ้าผู้ปกครองและชาวบ้านได้พึ่งวัด เป็นหลักเพื่อให้ได้รับการศึกษาตั้งแต่อดีดจนกระทั่งปัจจุบัน โดยนิยมนำลูกหลานของตนไปฝากไว้กับ พระสงฆ์ที่วัด เด็ก ๆ เหล่านี้จะมีอายุตั้งแต่ 8 ขวบขึ้นไป เด็กที่ไปอยู่วัดจะได้รับการศึกษาใน 4 ด้าน ศือ
1. ได้ศึกษาเรียนรู้ภาษาไทยใหญ่
2. ได้ศึกษาเรียนรู้ภาษาบาลี เพื่อศึกษาพระธรรมคำสอนต่อไป
3. ได้ศึกษาเรียนรู้ประเพณี และวัฒนธรรมต่าง ๆ
4. ได้ศึกษาเรียนรู้มารยาทและการใช้ชีวิตในสังคม
หลังจากที่เด็กเหล่านี้ได้รับการอบรมสั่งสอนในระดับเบื้องต้นแล้ว พ่อแม่รวมทั้งพระสงฆ์และ ชาวบ้านก็จะร่วมกันจัดงานบวชลูกแก้ว หรือที่เรียกว่า ปอยส่างลอง อันเป็นประเพณีเฉพาะอย่างที่สำคัญและ เป็นจุดเด่นของสังคมไทยใหญ่ เมื่อเด็กเหล่านี้ได้ผ่านกระบวนการของการบวชลูกแล้วก็จะเข้าสู่ผ้ากาสาวัตถ์ บวชเป็นสามเณร การบวชในลักษณะนี้ถือว่าเป็นการนำเด็กเข้าสู่กระบวนการศึกษาขั้นพื้นฐาน ของสังคมเลยทีเดียว หากพ่อแม่คนใดไม่ได้ทำการบวชลูกแก้วให้แก่ลูกชายของตนเองแล้ว สังคมไทยใหญ่จะ ถือกันว่า ลูกของเขายังเป็นคนดิบ มิได้รับการอบรมทั้งทางวิชา และจริยา ในทางตรงกันข้าม พ่อแม่ที่ได้ทำ การบวชลูกแก้วแล้วจะได้รับการชมเชยยกย่องในสังคมว่า เป็นพ่อส่าง แม่ส่าง ซึ่งหมายความว่า เป็นผู้ใหญ่ ที่ดีมีค่าแก่การยกย่อง และหากพ่อแม่คนใดได้อุปสมบทให้แก่ลูก ก็จะได้รับการยกย่องสูงส่งว่า เป็นพ่อหมุน แม่หมุน ซึ่งแปลว่าเป็นพ่อบุญ แม่บุญ ผู้ที่ผ่านกระบวนการศึกษาในระบบนี้ ต่อมาได้กลายเป็นนักปราชญ์ผู้มีความสามารถในการสร้างสรรภูมิ ปัญญาให้เกิดแก่สังคมไทยใหญ่อย่างกว้างขวาง และได้กลายเป็นบรรทัดฐานคุณค่าทางสังคมต่อมา นักปราชญ์ทางการศึกษาของไทยใหญ่ที่ได้รับยกย่องจนกระทั่งปัจจุบัน โดย ไทยใหญ่เรียกว่า เจ้าครูหมอไต มี 8 ท่าน คือ

1. เจ้าธัมมติ่งน่า (พระธรรมทิน) มีอายุระหว่าง พ.ศ. 2085-2184 (ค.ศ.1542-1641)


2. เจ้ากอหลี่ เมืองปั่น มีอายุระหว่าง พ.ศ.2366-2439 (ค.ศ.1823-1896)

3. เจ้ากางเสือ มีอายุระหว่าง พ.ศ.2331-2425 (ค.ศ.1788-1882)

4. เจ้าอามาตย์หลวง เมืองหลวง มีอายุระหว่าง พ.ศ.2398-2448 (ค.ศ.1855-1905)

5. เจ้าหน่อคำ มีอายุระหว่าง พ.ศ.2400-2439 (ค.ศ.1857-1896)

6. นางคำกู่ (ลูกสาวเจ้ากางเสือ) มีอายุระหว่าง พ.ศ.2397-2461 (ค.ศ.1854-1918)

7. เจ้าปิ่งญ่าพอก้า มีอายุระหว่าง พ.ศ. 2435-2514 (ค.ศ.1892-1971)

8. เจ้าวอละเข้ มีอายุระหว่าง พ.ศ.2433-2486(ค.ศ.1890-1943)

       

Copyright (c) 2008. Taiyai.net.All rights reserved